گزارش «اتوپارت پرس» از نارضایتی از نبود نظارت بر بازار لوازم یدکی

اتوپارت پرس: بازار فروش قطعات یدکی خودرو مدتی است مانند بازارهای دیگرحال و روز خوبی ندارد. تا به امروز هیچ خبر و اتفاق مثبت سیاسی و اقتصادی از جمله ریزش قیمت دلار با شیب نسبتا تند هم نتوانست آرامش را به این آشفته بازار برگرداند و قیمت ها را تعدیل کند.

دلایل این موضوع را با حضور در بازار فروش قطعات یدکی خودر و گفتگو با مردم و فروشندگان برسی کردیم. جهش ناگهانی دلار، گران شدن قیمت انواع خودرو، ماندن قطعه‌های وارداتی در انبارهای گمرک و کمبود اجناس و مواد اولیه خارجی، کاهش تولید و توزیع قطعه‌های ساخت داخل و سرانجام انبار و دپو شدن بخشی از کالاهای موجود در بازار با هدف گران‌تر شدن یا ترس از آینده نا مشخص بازار ، دلایل اصلی و عمده گرانی لوازم یدکی خودرو در این روزها است. اما تمام این موارد از یک چیز حکایت دارد که آن‌هم نبود نظارت کافی بر بازار توزیع و فروش قطعات و همچنین اتخاذ سیاست‌های غلط در بخش تولید و واردات است.

 نظارت بر بازار وجود ندارد

مشتری‌ها و فروشندگان قطعات یدکی خودرو از نبود نظارت کافی در این بازار گلایه دارند. عمده گلایه‌های مردم، نبود قیمت مشخص برای اجناس است. یکی از مشتری‌ها به خبرنگار «اتوپارت پرس»، می‌گوید: «برای خرید چند قطعه که به بازارهای معروف فروش قطعات یدکی تهران از جمله چراغ برق، خیابان قزوین و خیابان ملت آمدم و هر جا یک قیمت به من دادند. اصلا قیمت مشخصی برای اجناس وجود ندارد و هر کس لوازم یدکی را هر قیمتی که می‌تواند به مردم می‌فروشد. هر کدام هم یک دلیل و بهانه برای گران فروشی دارند. یکی می‌گوید خودش هم گران خریده و یکی هم مدعی است که جنس فابریک می‌دهد و بقیه کارشان تقلبی است. خلاصه از وضع بازار مشخص است که هیچ نظارتی بر آن وجود ندارد.»

پای صحبت فروشندگان هم که می‌نشینیم آنها توپ را به زمین تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان اصلی می‌اندازند و معتقدند در اصل نظارتی بر کار آنها وجود نداردکه اوضاع بازار خراب شده: « مشکل اصلی بازار نبود نظارت بر فعالیت تولیدکنندگان وتوزیع‌کنندگان اصلی است. چند برند وارداتی هم در انحصار افراد خاصی است و قیمت را آنها مشخص می‌کنند و ماهم ناچار به خرید هستیم. نهادهای نظارتی برای افزایش جنس در بازار و پایین آمدن قیمت‌ها کاری انجام نمی‌دهند. ما فروشندگان که کاره‌ای نیستیم و جنسی که خریداری کرده‌ایم را با سود مشخص و منطقی می‌فروشیم. تعیین کننده نرخ و بازارساز تولید کنندگان و توزیع‌کنندگان هستند.»

 همان بهتر که دولت دخالت نمی‌کند

بسیاری از فعالان بازار قطعات یدکی خودرو از نبود نظارت گلایه دارند. البته کسانی هم هستند که می‌گویند اگر دولت بخواهد در این بخش هم دخالت کند، اوضاع بدتر از این خواهد شد. یکی از فروشندگان که مخالف دخالت دولت و نهادهای نظارتی در بازار قطعات یدکی خودرو است می‌گوید: « همان بهتر که دولت در بازار دخالتی نداشته باشد. تجربه نشان داده هر وقت دولتی‌ها در بازار دست می‌برند، وضع بدتر می‌شود. اتفاقا بخش زیادی از این آشفتگی بازار نتیجه دخالت‌ها و سیاست‌های اشتباه دولت در بحث واردات کالا و نرخ‌گذاری دلار است. نتیجه دخالت‌ها این شد که دلار تا بالای 19هزار تومان رسید و امروز در بازار قطعه خارجی پیدا نمی‌شود یا اگر باشد چند برابر قبل قیمت دارد. اگر دولت بتواند دلار را به آرامش و ثبات برساند و سیاست‌های وارداتی و قیمت‌گذاری اش را اصلاح کند، اوضاع بازار قطعات یدکی خودرو هم خوب می‌شود. شک نکنید اگر دولت بخواهد مستقیم و بی‌برنامه به این بازار ورود کند، قیمت اجناس و کمبود اجناس چند برابر خواهد شد.این موضوع را تجربه ثابت کرده است.»

رکود در بازار با وجود کاهش 15درصدی قیمت قطعات یدکی خودرو

اتوپارت پرس: سخنگوی اتحادیه لوازم یدکی خودرو و ماشین آلات تهران اعلام کرد: «کاهش نرخ ارز، از طرفی کاهش 10 تا 15 درصدی قیمت لوازم یدکی خودرو را به همراه داشته و از طرف دیگر به دلیل عدم تثبیت نرخ ارز و قیمت‌ها، رکود افزایش پیدا کرده است.»

مهدی کاظمی با اشاره به افزایش رکود و بلاتکلیفی در بازار، گفت: «زیرا تجار نگران تغییر قیمت‌ها هستند و نمی‌توانند در خصوص خرید و فروش تصمیم‌گیری کنند. در واقع بلاتکلیفی به رکود دامن می‌زند، بنابراین با ثبات نرخ ارز و رفع بلاتکلیفی، رکود نیز برطرف می‌شود.»

وی همچنین اظهار کرد: «اگر نرخ ارز به مدت یک سال مشخص و ثابت باشد تاثیر بسزایی در بازار، قیمت‌ها و میزان فروش خواهد داشت و رکود، به مرور برطرف می‌شود.»

کاظمی درخصوص کمبود لوازم یدکی در بازار گفت: «کمبود به گونه‌ای که عده‌ای توصیف می‌کنند نیست. در واقع با کمبود در قطعات خودروهایی مواجه هستیم که در چند سال اخیر به بازار ایران وارد شده‌اند. مثلا بعضی از قطعات خودرو داستر مثل کمپرسور کولر آن، کمیاب یا نایاب است و مصرف‌کنندگان در صورت نیاز قادر به دستیابی به این قطعات نیستند.»

سخنگوی اتحادیه لوازم یدکی خودرو و ماشین آلات تهران تاکید کرد: «بنابراین در مورد بسیاری از خودروهای خارجی -مخصوصا خودروهای شاسی بلند- که در چند سال اخیر وارد بازار شده و هنوز تعدادشان در کشور زیاد نشده که تولیدکنندگان داخلی اقدام به تولید قطعات نمایند، مشکل تامین قطعات وجود دارد.»

کاظمی تصریح کرد: «با ارائه نمونه قطعه به تولیدکننده داخلی و سفارش به تعداد زیاد، تولیدکننده داخلی قطعه مورد نظر را تولید خواهد کرد اما سفارش به تعداد اندک برای تولیدکننده به صرفه نیست و به ناچار باید اقدام به واردات داشته باشیم.»

وی با بیان اینکه ما درخصوص قطعات خودروهایی که در ایران تولید می‌شود نگرانی زیادی نداریم، خاطرنشان کرد: «زیرا قطعات این خودروها از راه تولید داخل یا واردات به هر حال در دسترس مصرف‌کننده قرار خواهد گرفت. نگرانی ما در مورد خودروهایی است که در دو سه سال اخیر وارد بازار ایران شده است.»

به گفته کاظمی، در گذشته، گاهی مصرف‌کنندگان به دلیل نبود قطعه در بازار به اتحادیه مراجعه کرده‌اند و اتحادیه برای یافت قطعه تلاش کرده است. از طرفی به ما اطلاع داده شده که این قطعات در گمرک موجود است و ما در این موارد گله هایی داشته‌ایم.

وی افزود: «در چند هفته گذشته، گمرک برای اولین بار با اتحادیه تماس گرفت و از ما خواست که اگر مشکلی درخصوص ترخیص کالا وجود دارد، اسناد و مدارک مربوطه را به گمرک ارائه داده تا مشکل حل شود.»

وی تصریح کرد: «مشکل چند نفر از همکاران در مراجعه ای که اخیرا به گمرک داشته اند رفع شده است. اگر این مشارکت بین اتحادیه، گمرک و سازمان استاندارد و وزارت صمت ادامه یابد، در صنف لوازم یدکی، نگرانی مردم را برطرف خواهیم کرد.»

وی تاکید کرد: «اگر وزارت صمت همراهی و همکاری بیشتری با وارد کنندگان و تجار داشته باشد و گمرک نیز به تبعیت از وزارت صمت در حوزه ترخیص، برخی از ایرادات و مشکلات دست و پا گیر را تقلیل دهد، همکاران ما این آمادگی را دارند که به سرعت قطعاتی را که در کشور تولید نمی شوند وارد نموده و نگرانی و نیاز مصرف کنندگان برطرف شود.»

بیش از نه میلیون خانواده در کشور خودرو و سه میلیون خانواده موتور سیکلت دارند

اتوپارت پرس: بر اساس آخرین آمارهای ارائه شده نزدیک به 49.4 درصد خانوارهای ایرانی صاحب اتومبیل هستند. بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از خانوارهای شهری ایرانی به امکانات اولیه زندگی دسترسی دارند.

در آخرین آمار ارائه شده از سوی بانک مرکزی نرخ برخورداری از ملزومات اولیه زندگی خانوارهای ایرانی منعکس شده است. بررسی ها نشان می دهد همپای امکانات اولیه زندگی نظیر یخچال و فریزر و ماشین لباسشویی و... تلویزیون نیز در خانه‌های ایرانی جا خوش کرده است.

وسایل زندگی ایرانی مورد گزارش بانک مرکزی اغلب به محدوده آشپزخانه مرتبط است. سبک زندگی ایرانی در سال‌های اخیر تغییر کرده است. اغلب خانوارهای ایرانی مبل، فرش، وسایل پخت و پز جدید مانند انواع فرها و... را در اختیار دارند. به نظر می‌رسد برای ارائه تصویر دقیق‌تر از زندگی ایرانی لازم است فهرست کالاهای مورد گزارش از سوی بانک مرکزی مورد بازنگری قرار گیرد.

بر اساس آخرین آمارهای ارائه شده نزدیک به 49.4 درصد خانوارهای ایرانی صاحب خودرو هستند. شمار خانوارهای شهری ایرانی در آمارهای استخراج شده از سرشماری سال 1395 کمی بیش از 18میلیون خانوار بوده است و بر این اساس در صورتی که تعداد خانوارهای ایرانی را با اغماض 19میلیون نفر در نظر بگیریم ، تعداد خانوارهایی که در ایران اتومبیل دارند ، 9میلیون و 386هزار خانوار هستند . باید توجه داشت برخی از این خانوارها با توجه به میزان تمکن مالی شان بیش از یک خودرو در اختیار دارند .

شمار موتوسیکلت ها در شهرهای بزرگ رو به افزایش است. بررسی ها نشان می دهد موتوسیکلت هایی که در ایران تردد می‌کنند متاسفانه آلایندگی بسیار بالایی داشته و نقشی موثر در بدتر شدن هوای محیطهای شهری ایفا می کنند.

16 درصد از خانوارهای ایرانی صاحب موتوسیکلت هستند که باید همپوشانی را در این حوزه در نظر گرفت چرا که ممکن است خانوارهای دارای خودرو، موتوسیکلت نیز در اختیار داشته باشند. به این ترتیب کمی بیش از 3 میلیون خانوار ایرانی صاحب موتوسیکلت هستند.

کاسه‌چراغ غیراستاندارد میدان نور را کم می‌کند

اتوپارت پرس: حرکت در شب نیازمند داشتن مهارت و از همه مهم‌تر نور کافی است. چراغ خودرو یکی از مهم‌ترین سیستم‌های ایمنی برای حرکت خودرو در شب محسوب می‌شوند. به موازات پیشرفت فناوری‌های ایمنی در خودرو، چراغ‌ها نیز از نظر تکنولوژی و فناوری پیشرفت فراوانی داشتند. چراغ‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که میدان نوری مناسب برای راننده جهت حرکت در شرایط بد جوی و شب را فراهم کنند.

کمپانی‌های خودروسازی برای فروش بهتر محصولات‌شان از طراحی و گرافیک چراغ‌هایی استفاده می‌کنند که با ایجاد نورپردازی مناسب نظر هر بیننده‌ای را خیره کند. در سال‌های اخیر که کمپانی‌های خودروساز داخلی توجه خاصی به تغییر گرافیک چراغ‌های محصولات و شناسایی نیاز بازار نداشتند، برخی مالکان اقدام به نصب چراغ‌های اسپرت کرده‌اند که به‌رغم افزایش زیبایی خودرو سبب کاهش ایمنی شده است.

در بازار کاسه چراغ‌ های وجود دارد که برخی از آن‌ها استاندارد نبوده و در زمان نصب و استفاده در شب سبب کاهش میدان نوری راننده از جهت پرتاب نامناسب زاویه نور می‌شود. ازسوی این کاسه چراغ‌ها آب‌بندی مناسب نداشته و در فصل سرما که بارش باران زیاد است، دچار مات و بخار شدن می‌شوند. این عوامل تاثیر بسزایی در افزایش خطای دید راننده در زمان حرکت در شب خواهد داشت. شاید بهتر باشد خودروسازان برای افزایش ایمنی در طراحی گرافیک چراغ‌ها تغییر ایجاد کرده یا با استفاده از کمک تولیدکنندگان چراغ، محصولات استاندارد و مناسبی را به بازار ارائه کنند.

گزارش «اتوپارت پرس» از دپوی لوازم‌یدکی و درآمد 40میلیونی فروشندگان

اتوپارت پرس: افزایش دو تا چهار برابری قیمت قطعات یدکی خودرو، مشتری‌های این بازار را کاهش داده و میزان فروش را کم کرده است. اما برسی‌ها نشان می دهد با وجود کاهش تعداد معاملات و کم شدن میزان خرید و فروش در بازار قطعات یدکی خودرو، درآمد فروشندگان و دلالان نسبت به سال گذشته نه تنها تغییری نداشته که در برخی موارد بهتر و بیشتر هم شده است.

پیگیری خبرنگار «اتوپارت پرس» از برخی کسبه قدیمی و خوش نام بازار قطعات یدکی خودرو نشان می‌دهد میزان خرید و فروش تقریبا نصف شده اما درآمد و سود فروشندگان تقریبا کاهشی نداشته و به گفته برخی از کسبه، با توجه به گرانی‌ها افزایش هم پیدا کرده است.

 در آمد مغازه داران تغییری نکرده 

یکی از فروشندگان در این باره به خبرنگار اتوپارت پرس می گوید:ر«فروش مان نسبت به سال گذشته تقریبا نصف شده است، اما با توجه به چند برابر شدن قیمت اجناس، درآمد مان تقریبا ثابت مانده و تفاوت چندانی با گذشته ندارد. قبل از گرانی ها درآمد ماهیانه ما حدود 40 میلیون تومان بود و الان هم تقریبا به همین مقدار است.» این موضوع نشان می‌دهد تنها کسانی که در این آشفته بازار ضرر و زیان می‌بینند مردم و مشتری‌ها هستند. چون آنها مجبورند برای قطعه‌ای مصرفی که تا دیروز 8 هزار تومان قیمت داشت، امروز 21 هزار تومان پرداخت کنند. اما بیشترین افزایش قیمت در بازار مربوط به قطعه‌های اساسی خودرو است. قطعات موتوری و لوازمی که اتومبیل بدون آنها زمین‌گیر می شود.

 دپو به امید گرانی

 قطعاتی چون دیسک و صفحه، رینگ و پیستون، یاتاقان، تسمه تایم، دسته موتور و سنسورها، بیشترین افزایش قیمت را دربازار داشته و در 6 ماه اخیر حدود 200 درصد رشد کرده است. دلیل این موضوع هم نیاز مبرم خودرو سواران به این قطعات است. یکی از فعالان و فروشندگان بازار لوازم یدکی خودرو می گوید: «غیراز خودروهای چینی به ویژه از نوع شاسی بلند و همچنین خودروهایی که تازه پایشان به بازار ایران باز شده، لوازم یدکی سایر خودروها در بازار موجود است. حتی برای خودروهای لوکس آلمانی و ژاپنی هم قطعه موجود است. حالا شاید چند برند خاص یا قطعه فابریک کارخانه در بازار کم یاب شده باشد، اما قطعه با برندهای متفرقه پیدا می‌شود. اما مشکل اینجا است که بخشی از تولید کنندگان و واردکنندگان قطعات و همچنین عمده فروشان، به امید افزایش بیشتر قیمت‌ها و با هدف گران فروشی، اجناس خود را دپو کرده‌اند و خیلی سخت حاضر به فروش می‌شوند تا این گونه القا کنند که کمبود شدید کالا وجود دارد و نرخ گذاری و تعیین قیمت فقط دست خودشان باشد.»

 نگرانی از کمبود واقعی کالا

یکی دیگر از فروشندگان هم به پرسش ما درباره دپوی اجناس توسط برخی از تولیدکنندگان، واردکنندگان و عمده فروشان جواب مثبت می‌دهد و می‌گوید: «برخی در این بازار به دنبال سود بیشتر هستند و برای گران‌تر شدن اجناس آنها را دپو می‌کنند. بعضی از مغازه‌داران هم که از قبل خرید کرده‌اند با توجه به بسته شدن گمرگ به روی قطعات وارداتی، می‌ترسند انبارها را خالی کنند و بعد با بسته ماندن گمرگ و کمبود واقعی کالا، مجبور شوند تا همان قطعه را گران‌تر بخرند و جایگزین کنند. وضعیت نامشخص آینده بازار قطعات یدکی خودرو که خودش از نوسان و غیر قابل پیش‌بینی بودن آینده دلار و زمان پایان ممنوعیت واردات قطعات خارجی آب می‌خورد، باعث شده تا فروشندگان تمایل چندانی برای فروش قطعاتی که در انبار دپو کرده اند نداشته باشند. از طرف دیگر کسانی که برای تعمیر خودرو نیاز به قطعات اساسی دارند به هر قیمتی مجبورند آنها را تهیه کنند. در نتیجه بیشترین افزایش قیمت در این بخش از قطعات خودرو اتفاق افتاده است. اگر مشکلات موجود برطرف نشود و در آینده کمبود واقعی قطعه داشته باشیم، قیمت‌ها از این هم بالاتر می‌رود. دولت با تعیین سیاست‌های درست و همچنین نظارت دقیق باید جلوی این اتفاق را بگیرد.»

قیمت باتری خودرو کاهش یافت سوزوکی گران‌ترین و صبا باطری ارزان‌ترین باتری بازار

اتوپارت پرس: معاون اتحادیه باتری‌سازان کشور اعلام کرد: «به دلیل عبور از ماه‌های گرم سال و کاهش مصرف باتری، وضعیت بازار باتری مقداری بهبود یافته است.»

تقی علی‌اکبری با بیان اینکه در حال حاضر وضعیت بازار باتری کشور تا حدی بهتر شده و قیمت‌ها کاهش یافته است، اظهار کرد: «به عنوان مثال باتری تولیدی کارخانه اوربیتال سوزوکی 2200 تومان در آمپر کاهش قیمت داشته و به طور کلی وضعیت بازار باتری تا حدی بهبود یافته است و شاهد کاهش قیمت‌ها هستیم.»

وی درخصوص دلایل تغییرات فعلی در بازار باتری گفت: «دلیل تغییرات ذکر شده، کاهش مصرف است. زیرا اوج مصرف باتری در فصل گرما است. به عبارت دیگر در ماه‌های خرداد تا نیمه شهریور مصرف باتری بالا است. در این ماه‌ها عموما کولر خودروها مورد استفاده قرار می‌گیرد و کولر به باتری خودرو فشار وارد می‌کند و باتری‌ها زودتر خراب می‌شوند و مصرف باتری افزایش پیدا می‌کند. اما در حال حاضر مصرف باتری کاهش یافته است.»

علی‌اکبری با اشاره به اینکه هنوز تولید کارخانجات به مقداری نرسیده که کاملا جوابگوی نیاز باشد اما به هر حال، امسال را پشت سر گذاشتیم، تاکید کرد: «در حال حاضر کمبود خاصی در بازار وجود ندارد. البته باتری را دیر و با تاخیر تحویل می‌دهند. مثلا تولید کارخانه به نحوی است که اگر اقدام به پیش‌خرید کنید، ظرف یک یا دو ماه و یا چند روز بعد، باتری به شما تحویل داده می‌شود.»

معاون اتحادیه باتری‌سازان کشور در خصوص وضعیت قیمت باتری ماشین گفت: «قیمت باتری‌ها مختلف است. باتری‌های خارجی مختلفی وجود دارد که در این میان، سوزوکی با تمام کارخانجات متفاوت و گران‌تر از بقیه است و در حال حاضر، ارزان‌ترین باتری، صبا باتری است.»